Ministra kultury: będziemy na Biennale, nie ustąpimy miejsca Rosji
Będziemy na Biennale, właśnie dlatego, że nie wyobrażam sobie scenariusza, w którym ustępujemy miejsca Rosji - zadeklarowała Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego w przesłanym PAP oświadczeniu. Zaznaczyła, że szanuje i rozumie decyzję jury wydarzenia o wspólnej dymisji.
Ministra kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska odniosła się, w przesłanym PAP w poniedziałek oświadczeniu, do informacji o podaniu się do dymisji jury Biennale Sztuki w Wenecji. - Rozumiem i szanuję decyzję jury o wspólnej dymisji – skandaliczne decyzje organizatorów Biennale powinny być firmowane wyłącznie przez nich samych - zaznaczyła szefowa resortu kultury. Według niej na organizatorach, instytucjach, politykach i artystach ciąży dziś duża odpowiedzialność, a każdy z nich ma swoje zadanie do spełnienia. - Przykre, że tym zadaniom nie są w stanie dziś sprostać już tylko organizatorzy - oceniła.
- Będziemy na Biennale, właśnie dlatego, że nie wyobrażam sobie scenariusza, w którym ustępujemy miejsca Rosji. Mamy wspaniały projekt znakomitego zespołu artystycznego. „Języki z wody” są odważne i bardzo współczesne. Niosą mocne przesłanie o tym, że skuteczna komunikacja wymaga dobrej woli obu stron, o tym, że narzucanie warunków jest zaprzeczeniem dialogu, który z kolei jest fundamentem sztuki - podkreśliła, dodając, że ma nadzieję, że organizatorzy Biennale usłyszą ten przekaz.
Marta Cienkowska: organizatorzy wydarzenia „zrobili w tym roku wyjątkowo dużo, żeby zaprzepaścić budowaną przez lata rangę imprezy”
Jak wskazała ministra Cienkowska, organizatorzy wydarzenia „zrobili w tym roku wyjątkowo dużo, żeby zaprzepaścić budowaną przez lata rangę imprezy”. - Cieszą kolejne gesty, zarówno decydentów jak i przedstawicieli środowisk artystycznych, którzy starają się – cytując Andrzeja Poczobuta – „w tych nieprzyzwoitych czasach zachować się przyzwoicie” - zaznaczyła.
Rosja z powodu napaści na Ukrainę była nieobecna podczas dwóch poprzednich edycji Biennale Sztuki w Wenecji w 2022 i 2024 roku. Kontrowersje wokół jej udziału w tegorocznej edycji trwają od początku marca. Włoskie media ujawniły, że organizatorami rosyjskiego pawilonu są osoby powiązane z ludźmi Kremla.
Od decyzji Fundacji Biennale zdystansowało się włoskie Ministerstwo Kultury zaznaczając, że było temu przeciwne. Komisja Europejska zagroziła instytucji odebraniem dotacji w wysokości 2 mln euro, jeśli ta nie zmieni decyzji o dopuszczeniu Rosji.
Przedstawiciele rządów 22 państw podpisali się pod wspólnym protestem przeciw udziałowi Rosji w 61. Międzynarodowej Wystawie Sztuki w Wenecji. Zaapelowali do organizatorów o zmianę decyzji. Protest podpisała także polska ministra kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska.
Agenzia Nazionale Stampa Associata (ANSA) - główna włoska agencja prasowa - odnotowała, że zbierane są też podpisy pod listem protestacyjnym przeciwko obecności Rosji na Biennale. W petycji napisano między innymi: „kultury nie można używać do maskowania agresji”.
Włoskie media donosiły o chaosie. A szef komisji kultury w niższej izbie parlamentu Włoch Federico Mollicone, komentując sprawę, powiedział dziennikowi „La Repubblica”: „To nie jest już kwestia kultury, ale geopolityki”.
Dziennik „La Repubblica” informował, że na początku marca włoski minister kultury Alessandro Giuli oficjalnie zwrócił się do organizatorów Biennale o udostępnienie pełnej dokumentacji dotyczącej udziału Rosji, by sprawdzić, czy jest to zgodne z obowiązującymi sankcjami, nałożonymi po rosyjskiej napaści na Ukrainę. Włoska prasa ujawniła, że ministerstwo otrzymało jednak tylko część dokumentacji, a Fundacja Biennale wraz ze swoim szefem aktywnie współpracowała z rosyjskimi wysłannikami w sprawie ponownego otwarcia pawilonu Rosji i uzyskania wiz.
Szefowa ukraińskiego resortu kultury, Tetiana Bereżna oceniła, że obecność Rosjan na weneckim Biennale „stoi w sprzeczności z linią zdecydowanego wsparcia dla Ukrainy, jaką utrzymuje rząd włoski”. Giuli zapewnił, że zaangażowanie w walkę z „putinowską propagandą we Włoszech” będzie wspólne.
W oświadczeniu, cytowanym przez agencję ANSA Fundacja Biennale podkreśliła, że działała zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz umową zawartą z zarządzającą funduszami Europejską Agencją Wykonawczą ds. Edukacji i Kultury (EACEA).
11 kwietnia trzy włoskie dzienniki: „Il Gazzettino”, „Corriere del Veneto” i „Nuova Venezia” podały, że prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski wydał dekret nakładający sankcje na pięcioro rosyjskich działaczy kultury, powiązanych z udziałem Rosji w Biennale Sztuki.
Niespełna dwa tygodnie później międzynarodowe jury Biennale Sztuki ogłosiło, że Izrael i Rosja zostaną wykluczone z konkursu. Poinformowało wówczas, że „nie będzie brało pod uwagę tych państw, których przywódcy są obecnie oskarżeni o zbrodnie przeciwko ludzkości przez Międzynarodowy Trybunał Karny”.
W geście protestu przeciwko udziałowi Rosji w wydarzeniu, 24 kwietnia resort kultury Włoch poinformował, że minister Alessandro Giuli nie weźmie udziału w jego inauguracji. Dwa dni po tym komunikacie, kierownictwo Biennale zapewniło w oświadczeniu, że zaproszenie Rosji odbyło się przy pełnym poszanowaniu włoskich i międzynarodowych norm i że „nie zostały ominięte żadne zakazy wynikające z sankcji europejskich”.
Pod koniec kwietnia, jak podała agencja ANSA, włoski resort kultury wysłał inspektorów do organizatorów Biennale Sztuki w Wenecji. Celem tego kroku jest zdobycie pełnych informacji na temat otwarcia pawilonu Rosji podczas międzynarodowej wystawy.
Dzień po wizycie inspektorów, do dymisji podało się całe międzynarodowe jury 61. Biennale Sztuki w Wenecji. Po jego dymisji odwołano oficjalną inaugurację 9 maja. Uroczystość wręczania nagród przeniesiono na 22 listopada, czyli ostatni dzień imprezy. Ustanowiono dwie nagrody pod nazwą Lwy Zwiedzających - to goście przybywający na tereny światowej wystawy będą mogli wziąć udział w głosowaniu i wskazać swoich faworytów. Tym samym, w tym roku nie zostanie przyznany Złoty i Srebrny Lew.
61. Międzynarodowa Wystawa Sztuki w Wenecji odbędzie się w dniach 9 maja-22 listopada. (PAP)
zzp/ dki/kgr/
