Petru chce przesłuchania prezesa NBP przed Komisją Odpowiedzialności Konstytucyjnej ws. „SAFE 0 proc.”
Wiceszef sejmowej komisji odpowiedzialności konstytucyjnej Ryszard Petru (Centrum) zapowiedział złożenie wniosku o przesłuchanie prezesa NBP Adama Glapińskiego przed tą komisją. Poseł odnosząc się do propozycji „SAFE 0 proc.” ocenił, że Glapiński mógł naruszyć konstytucyjne zakazy wikłania banku centralnego w politykę.
Prezydent Karol Nawrocki i szef NBP Adam Glapiński przedstawili w środę koncepcję „polski SAFE 0 proc.”, który ma być alternatywą dla unijnego programu pożyczek na obronność. - Jeszcze w środę wyślę do premiera i szefa MON zaproszenie na spotkanie; w razie potrzeby wyjdę z inicjatywą ustawodawczą - zapowiedział prezydent. Glapiński dodał, że Narodowy Bank Polski jest gotowy do współpracy z rządem i z prezydentem ws. programu „polski SAFE 0 proc.” Dodał, że rezerwy banku centralnego to „rezerwy wszystkich Polaków”.
W czwartek propozycję „SAFE 0 procent” analizował w rozmowie z dziennikarzami w Sejmie poseł Centrum, wiceszef sejmowej Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej Ryszard Petru. Jego zdaniem mechanizm tej propozycji, na razie mało konkretnej, może być taki, że prezes NBP „chce sprzedać sztabki złota” z rezerw banku centralnego, by wykazać zysk banku, a następnie ten zysk przeznaczyć do budżetu. - To jest jedyny koncept jako może być realizowany - ocenił Petru.
Poseł zwrócił uwagę, że przez ostatnie lata NBP miał straty, zaś rezerwy złota są po to, aby chronić stabilność polskiej waluty. Co, jak dodał, jest ważne zwłaszcza teraz, gdy złotówka się osłabia, a w świecie są dwa wielkie konflikty zbrojne, nie wiadomo co będzie z cenami ropy itd. - Dzisiaj osłabianie siły NBP jest niezgodne z mandatem NBP - zaznaczył Petru. - Zaś występ prezesa NBP przy prezydencie Nawrockim, który ma prawdopodobnie uzasadnić weto do ustawy o SAFE, jest skrajnym upolitycznieniem NBP - oświadczył.
Zdaniem Petru, jest to niezgodne z art. 227 ust. 4 konstytucji, zakazującym bankowi centralnego zaangażowania politycznego.
Petru uważa, że sama propozycja „SAFE 0 proc.” może być naruszeniem zapisanego w art. 220 ustawy zasadniczej zakazu finansowania deficytu budżetowego z pieniędzy NBP. Tak naprawdę bowiem, jak dodał, każdy dodatkowy transfer pieniędzy z NBP jest de facto finansowaniem deficytu.
- Sztabki złota w NBP nie mogą służyć kupowaniu przez rząd ani mebli, ani sprzętu wojskowego - powiedział Petru. - Wyjście teraz z deklaracją, że mamy tego złota za dużo jest niezgodne z wcześniejszymi deklaracjami, niezgodne z prawdą i jest wykorzystaniem potencjału rezerw NBP do dyskusji politycznej - podkreślił poseł.
Jego zdaniem, propozycja „polski SAFE 0 proc.” jest niepoważna i niekonstytucyjna. Jak dodał, prezydent wykorzystał prezesa NBP politycznie, żeby pokazać, że jest jakaś alternatywa dla europejskiego programu SAFE. - Nie ma żadnej alternatywy, to jest ściema i mydlenie oczu - zaznaczył Petru.
- Jako członek Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej we wtorek zgłoszę wniosek, aby przesłuchać prezesa NBP przed komisją właśnie w tym kontekście - zapowiedział.
Adam Glapiński pytany w środę, z jakich aktywów rezerwowych bank centralny planuje sfinansować „SAFE 0 proc.” odparł: - Z żadnej części rezerw (...) nie możemy skorzystać, w tym sensie, że część rezerw zostanie przekazana, bo to jest wbrew prawu.
- Przyjdzie czas na szczegóły, że będziemy je relacjonować - powiedział. - Na przykład zysk, w większości, w 95 proc. przekazujemy rządowi. On jest używany w określonym celu. W tym wypadku spodziewamy się, że w celu właśnie wzmacniania polskiej obronności - dodał Glapiński. Jak mówił, „środki które zostaną wykreowane, zostaną przekazane tak jak każe prawo rządowi, Funduszowi Wsparcia Sił Zbrojnych”. - I już jest kwestią innych ciał decyzyjnych jak zostaną wykorzystane. Naszym zadaniem byłoby tylko, żeby te środki przekazać. Na tym nasza rola się kończy. Będziemy nad tym pracować razem z ekspertami, fachowcami, decydentami od pana premiera Kosiniaka-Kamysza i od pana ministra finansów Andrzeja Domańskiego. I wtedy przekażemy opinii publicznej te już uzgodnione decyzje - zapowiedział szef NBP.
Art. 220 ust. 2 Konstytucji RP mówi, że ustawa budżetowa nie może przewidywać pokrywania deficytu budżetowego przez zaciąganie zobowiązania w centralnym banku państwa. Z kolei art. 227 ust. 4 stwierdza, że prezes Narodowego Banku Polskiego nie może należeć do partii politycznej, związku zawodowego ani prowadzić działalności publicznej nie dającej się pogodzić z godnością jego urzędu. (PAP)
pś/ par/ grg/
