Prezes PAN: tworzymy trzy nowe instytuty o międzynarodowym charakterze
Tworzymy trzy nowe instytuty o międzynarodowym charakterze; w radach naukowych będą zasiadali znamienici naukowcy z zagranicy - mówił w Studiu PAP prezes PAN prof. Marek Konarzewski. Dodał, że proces tworzenia formalnych fundamentów tych jednostek jest na ostatniej prostej.
W czerwcu prezes Polskiej Akademii Nauk w rozmowie z PAP zapowiedział inicjatywę utworzenia trzech nowych instytutów Polskiej Akademii Nauk. Proponowane nowe jednostki to: Instytut Chemii Analitycznej, Instytut Astrofizyki Cząstek Astrocent oraz Międzynarodowy Instytut Nauk Obliczeniowych i Matematycznych.
Prof. Konarzewski w poniedziałek w Studiu PAP pytany o to, na jakim etapie są te inicjatywy odpowiedział, że wnioski o utworzenie instytutów trafiły do resortu nauki i w tej chwili są uzupełniane o „kilka istotnych komponentów takich jak projekty statutów itd.”. Dodał, że jeśli chodzi o formalne fundamenty do utworzenia jednostek, to proces ten jest już na ostatniej prostej.
Tworzymy trzy nowe instytuty i one wszystkie będą miały charakter międzynarodowy. W radach naukowych instytutów będą zasiadali znamienici naukowcy z zagranicy i to oni będą mieli duży wpływ na to, jak te instytuty będą zarządzane i w jaki sposób nauka będzie w nich uprawiana
W ocenie prezesa PAN taki charakter tych organizacji stanowi o „wyraźnym otwarciu na globalny świat nauki”. Podtrzymał przy tym nadzieję na rozpoczęcie działalności co najmniej jednego, a docelowo trzech w 2026 r. - Liczymy oczywiście na wszystkie trzy jednostki - dodał.
Prezes PAN pytany o środki na utworzenie i utrzymanie instytutów powiedział, że część pieniędzy na projekty pochodzi z europejskich grantów, co „oczywiście nie wystarczy do tego, żeby te instytuty funkcjonowały”. Zauważył przy tym, że PAN oczekuje na zwiększenie finansowania po stronie resortu nauki.
Dopytywany o to, czy podczas negocjacji ws. nowelizacji ustawy o PAN poruszany był temat finansowania nowych instytutów odpowiedział, że tak, ale działo się to „raczej na obrzeżach spotkań”.
Ustawa tego nie reguluje, tu są inne przepisy, ale rzecz jasna, liczymy na ogromną życzliwość. Wiem, że ją mamy po stronie resortu, po stronie pana ministra Marcina Kulaska i na tym buduję mój optymizm
Instytut Astrofizyki Cząstek Astrocent miałby być przekształcony z Międzynarodowej Agendy Badawczej AstroCeNT, kierowanej przez prof. Leszka Roszkowskiego z Centrum Astronomicznego im. M. Kopernika PAN w Warszawie. To duże interdyscyplinarne centrum powstało w ostatnich latach w ramach grantu Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (38 mln zł na 5 lat).
Z kolei Międzynarodowy Instytut Nauk Obliczeniowych i Matematycznych miałby być jednostką, która skupi się na zagadnieniach z pogranicza informatyki i matematyki stosowanej. W ramach instytutu miałyby być powadzone badania podstawowe w zakresie m.in. algorytmiki, optymalizacji, procesów stochastycznych czy analizy dużych zbiorów danych. Siedzibę ma mieć we Wrocławiu z filią w Warszawie, a dyrektorem miałby zostać prof. Jarosław Byrka z Uniwersytetu Wrocławskiego.
Trzecim nowym instytutem miałby być Instytut Chemii Analitycznej z siedzibą w Toruniu przy jednoczesnej rozproszonej po całym kraju strukturze organizacyjnej. Tej pierwszej w Polsce jednostce naukowo-badawczej w całości poświęconej rozwijaniu chemii analitycznej miałby szefować prof. Bogusław Buszewski z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.
Adrian Kowarzyk (PAP)
amk/ agt/ js/ sma/
