Prezydent Karol Nawrocki podpisał sześć nowych ustaw

Prezydent Karol Nawrocki poinformował za pośrednictwem platformy X o podpisaniu sześciu nowych ustaw, które wprowadzają zmiany w polskim systemie prawnym. Wśród nich znalazły się: uproszczenia w rozliczaniu podatków, nowelizacja integrująca interpretacje podatkowe w jednym serwisie, ustawa dopasowującą zarządzanie kryzysowe do współczesnych zagrożeń, utworzenie służb lotniczych w Policji i Straży Granicznej, powołanie Wojskowej Akademii Medycznej w Łodzi i ustawa chroniąca Polaków przed uciszaniem krytyki w debacie publicznej.

Prezydent Karol Nawrocki. Fot. PAP/Marcin Obara

Prezydent Karol Nawrocki podpisał m.in. ustawę mającą na celu eliminowanie bezzasadnych, służących blokowaniu debaty publicznej pozwów (tzw. ustawa antySLAPP) - poinformowała w piątek Kancelaria Prezydenta RP. Na autora nieuzasadnionego pozwu sąd będzie mógł nałożyć karę w wysokości nawet 100-krotności minimalnego wynagrodzenia.

Ustawa jest implementacją dyrektywy unijnej, która nakłada obowiązek wprowadzenia mechanizmów pozwalających na szybsze eliminowanie bezzasadnych powództw określanych jako SLAPP (z ang. Strategic Lawsuit Against Public Participation – strategiczne powództwa zmierzające do stłumienia debaty publicznej). Chodzi o sprawy inicjowane najczęściej przez wpływowe podmioty, m.in. korporacje, polityków czy instytucje publiczne, przeciwko dziennikarzom, aktywistom i organizacjom społecznym.

Ustawa ma gwarantować wolność wypowiedzi w ramach debaty publicznej w takich kwestiach jak prawa podstawowe, zdrowie, bezpieczeństwo, klimat, działania osób publicznych, postępowanie przed organami stanowiącymi prawo, ochrona wartości konstytucyjnych.

Ma dawać realne narzędzia sądom, które będą mogły zareagować, jeśli pozew ma charakter SLAPP. Sąd będzie mógł też nałożyć na autora pozwu kaucję na poczet przyszłych kosztów sądowych w wysokości odpowiadającej zwrotowi spodziewanych kosztów procesu. W ustawie zapisano możliwość oddalenia powództwa bezzasadnego (sąd będzie miał na to trzy miesiące). Zostanie uznane za bezzasadne, jeśli sąd oceni, że zmierza do stłumienia, ograniczenia lub zakłócenia debaty publicznej lub szykanowania za udział w niej.

Rozstrzygając te kwestie, sąd będzie mógł wziąć pod uwagę takie okoliczności, jak: nieproporcjonalność żądania, nadmierny lub nieuzasadniony charakter roszczenia, wszczynanie przez powoda wielu podobnych postępowań dotyczących tego samego przedmiotu debaty publicznej, zachowanie autora pozwu mające cechy gróźb lub zastraszania, działanie w złej wierze, czyli np. na zwłokę, lub składanie pozwu w miejscu niekorzystnym lub uciążliwym dla pozwanego.

Sąd będzie mógł też oddalić pozew, gdy zauważy wykorzystywanie przez powoda przewagi finansowej lub wpływów politycznych albo gdy stwierdzi, że pozew jest skierowany przeciw osobie fizycznej, a nie instytucji, w której imieniu pozwany działa. A także jeśli uzna, że autor pozwu uporczywie unika pozasądowego sposobu rozwiązania sporu.

Autor pozwu będzie też musiał wykazać, że jego powództwo wobec uczestnika debaty publicznej nie ma na celu jej zablokowania.

W przypadku oddalenia powództwa i stwierdzenia, że miało ono na celu ograniczenie debaty publicznej, sąd będzie miał prawo nałożyć na autora takiego pozwu grzywnę w wysokości 20-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę. A w skrajnych przypadkach, gdy autor pozwu będzie wykorzystywać np. swoją przewagę ekonomiczną i sprawa będzie wiązała się dla pozwanego z dotkliwymi skutkami - nawet 100-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Ustawa o szczególnych środkach ochrony w postępowaniu cywilnym osób uczestniczących w debacie publicznej, której projekt przedłożył rząd, została uchwalona przez Sejm 15 maja br., Senat wniósł do niej poprawki 21 maja br., a Sejm przyjął je 29 maja br. 

Prezydent podpisał przepisy o lotnictwie służb porządku publicznego

Uchwalona 29 maja ustawa o zmianie niektórych ustaw w związku z uregulowaniem funkcjonowania lotnictwa służb porządku publicznego wprowadza spójne zasady działania lotnictwa służb podległych MSWiA – policji i Straży Granicznej. Daje im też prawne podstawy do pracy na rzecz innych organów, instytucji i służb w celu ochrony porządku publicznego, ratowania życia lub zdrowia, zapobiegania i likwidacji skutków zagrożeń dla mienia w znacznych rozmiarach i środowiska naturalnego.

„Ustawa dokonuje rozdzielenia ogólnego nadzoru w wymiarze organizacyjnym i funkcjonalnym nad lotnictwem służb porządku publicznego, który pozostanie w kompetencji ministra właściwego do spraw wewnętrznych, od nadzoru w wymiarze technicznym, eksploatacyjnym i kadrowym, który zostanie przekazany odpowiednio komendantom głównym obu służb” – podała Kancelaria Prezydenta w informacji na stronach internetowych.

Kancelaria zaznaczyła, że wprowadzone w podpisanej przez prezydenta ustawie regulacje uwzględniają specyfikę i już funkcjonujące rozwiązania prawne i organizacyjne przyjęte przez policję i Straż Graniczną.

Uchwalone przez parlament i podpisane przez prezydenta nowe przepisy łączą dotychczasowe rozproszone zapisy i rozszerzają je o dotychczas niesprecyzowane, m.in. dotyczące szkolenia pilotów czy utrzymania sprawności technicznej statków powietrznych w tych podległych resortowi formacjach. Zmiany mają zwiększyć bezpieczeństwo lotów, uporządkować nadzór oraz ułatwić rozwój tej dziedziny bezpieczeństwa państwa, dostosowując ją do współczesnych wyzwań, takich jak ochrona granic czy reagowanie kryzysowe.

Zapisy przygotowane przez MSWiA regulują też prowadzenie akcji ratowniczych w czasie pożarów, klęsk żywiołowych lub przy likwidacji miejscowych zagrożeń, a także takich akcji, jak np. przewożenie pacjentów w ramach przeszczepiania serca.

Lotnictwo wpisane zostało do ustawy o policji jako odrębna służba w jej ramach, a w SG zachowa cywilne uprawnienia lotnicze, co umożliwia działania także za granicą. Wprowadzona została też możliwość współpracy z Urzędem Lotnictwa Cywilnego, m.in. komendanci będą mogli powierzać ULC część wyspecjalizowanych zadań, co pozwoli np. na utrzymanie znanych z lotnictwa cywilnego standardów bezpieczeństwa.

Policja uzyskała też bardziej elastyczne przepisy dostosowane do używania m.in. sprzętu o charakterze wojskowym. Zmiana wprowadza też nowe zasady zdobywania licencji, egzaminów sprawdzających kwalifikacje, badań lotniczo-lekarskich czy czasu pracy i odpoczynku personelu lotniczego. Do zadań wymienionych w ustawie dodano też ćwiczenia i szkolenia z prowadzenia akcji ratowniczych.

W 2026 r. przypada 95. rocznica istnienia lotnictwa policji – w 1931 roku utworzono samodzielny referat lotniczy Komendy Głównej Policji, a pierwsze pięć osób rozpoczęło naukę w Centrum Wyszkolenia Podoficerów Lotnictwa w Bydgoszczy. Obecnie lotnictwo policji i Straży Granicznej użytkuje 34 statki powietrzne, w tym 22 śmigłowce siedmiu typów i 12 samolotów pięciu typów. Planowane są zakupy nowych maszyn.

Podpisana przez prezydenta ustawa nowelizuje szereg aktów prawnych – ustawę o Policji, Straży Granicznej, Prawo lotnicze oraz o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nowe przepisy wejdą w życie po trzech miesiącach od ogłoszenia. 

Prezydent podpisał ustawę dot. interpretacji przepisów o podatkach lokalnych 

Celem nowelizacji Ordynacji podatkowej jest, by interpretacje podatkowe wydawane przez wójtów, burmistrzów i prezydentów miast, a dotyczące podatków lokalnych, były publikowane w jednej ogólnopolskiej bazie - czyli w prowadzonym przez Krajową Administrację Skarbową systemie Informacji Celno-Skarbowej Eureka. Dzięki temu - według autorów tej regulacji - podatnicy z całej Polski będą mogli łatwo sprawdzić, jak samorządy stosują przepisy dotyczące podatków i opłat.

Dotychczas interpretacje w sprawach podatku od nieruchomości, podatku rolnego czy opłat lokalnych były publikowane oddzielnie w Biuletynach Informacji Publicznej poszczególnych gmin. Nowe przepisy mają wejść w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia. (PAP)

jls/ drag/ago/ joz/pś/ miś/gn/