X platformą z największą liczbą antyukraińskich wpisów w polskim internecie
W ostatnich miesiącach w internecie zidentyfikowano ponad 94 tys. wpisów zawierających elementy antyukraińskiej propagandy - wynika z raportu stowarzyszenia Demagog oraz Instytutu Monitorowania Mediów zajmujących się factchekingiem i analizą przekazów medialnych.
Raport Stowarzyszenia Demagog i Instytutu Monitorowania Mediów (IMM) poświęcony został analizie antyukraińskiej propagandy w polskim internecie. W ramach badań w serwisie X, na Facebooku, Instagramie, YouTubie i na forach monitorowano 18 słów kluczowych najczęściej używanych w tego typu narracjach (m.in. „banderowiec”, „Ukry” czy hasła typu „Stop ukrainizacji Polski”).
Antyukraińskie treści
Od kwietnia do lipca 2025 r. zidentyfikowano ponad 94 tys. wpisów zawierających monitorowane słowa kluczowe. Według twórców raportu, treści te mogły dotrzeć łącznie do 32,5 mln odbiorców, a ich wartość ekwiwalentu reklamowego eksperci IMM oszacowali na 12 mln zł.
Kierownik zespołu analiz zagrożeń zewnętrznych NASK dr Michał Marek stwierdził, że „serwisy takie jak X czy Facebook starają się kreować na stronę wspierającą wolność słowa”.
Nie nazwałbym tego wolnością słowa, tylko sprzeciwianiem się odpowiedzialności za to słowo. Jest to pewnego rodzaju chwyt marketingowy, który ma zachęcać użytkowników do korzystania z platform.
Porównując ten wynik z ubiegłym rokiem, zauważono, że wówczas w ciągu 12 miesięcy odnotowano blisko 327 tys. postów tego rodzaju, a zasięg negatywnych publikacji osiągnął wartość 75 mln odbiorców.
Najwięcej antyukraińskich treści opublikowano na platformie X (92,2 proc.), 1,1 proc. wpisów ukazało się na Facebooku, a pozostałe 6,7 proc. postów – na innych platformach.
Twórcy raportu zwrócili uwagę, że w analizowanym czasie działalność rozpoczął chatbot platformy X - GROK. W ciągu czterech badanych miesięcy opublikował 265 wpisów zawierających wytypowane przez Demagoga i IMM słowa kluczowe. Ponadto w ramach lipcowej aktualizacji narzędzie dostało polecenie, by „nie unikać wygłaszania twierdzeń, które są politycznie niepoprawne”.
Rosyjska dezinformacja
Raport wykazał, że w polskiej sieci pojawiają się elementy antyukraińskiej narracji, które można jednocześnie zakwalifikować jako elementy prorosyjskiej dezinformacji: wśród nich wymieniono m.in. pochwalanie działań rosyjskiej armii czy negowanie zbrodni w Buczy.
Analiza pokazała, że narracje zbieżne z przekazem Kremla szczególnie nasilają się przy okazji ważnych wydarzeń. Wzmożoną aktywność dezinformacyjną odnotowano w czasie kampanii prezydenckiej, rocznicy krwawej niedzieli na Wołyniu i podpisania przez prezydenta Ukrainy ustawy ograniczającej niezależność służb antykorupcyjnych.
Mamy do czynienia z połączeniem obu czynników, z jednej strony podmioty zewnętrzne m. in. źródła białoruskie i rosyjskie, które starają się promować i wzmacniać narrację straszące Polaków Ukraińcami. Większe zasięgi generują jednak wewnętrzni dezinformatorzy, a oba te czynniki razem się wspierają.
Zarówno na Facebooku, jak i na platformie X jednym z liderów w powielaniu antyukraińskiej propagandy okazał się Grzegorz Braun, w zestawieniu pojawił się też oficjalny fanpage partii Konfederacja Korony Polskiej. W czasie kampanii prezydenckiej Brauna regularnie używano obraźliwych określeń („Ukropol”, „Banderland”, „Eurokołchoz”), tworzono fałszywą narrację między sojuszem z Ukrainą a patriotyczną postawą wobec Polski. Ponadto były kandydat na urząd prezydenta fałszywie twierdził, że trwają przygotowania Wojska Polskiego do interwencji. (PAP)
zs/ has/ jj/ mhr/ grg/
