Zabezpieczenie socjalne dla artystów. Rząd przyjął projekt ustawy
Rząd przyjął we wtorek projekt ustawy o zabezpieczeniu socjalnym osób wykonujących zawód artystyczny, przygotowany przez MKiDN. Projekt wprowadza ubezpieczenia społeczne dla artystów o najniższych dochodach - powiedział rzecznik rządu Adam Szłapka.
Zaznaczył, że „to jest ustawa o godności pracy w kulturze, nie o żadnych przywilejach”.
- To jest ustawa, która wprowadza ubezpieczenia społeczne dla artystów o najniższych dochodach. Dzięki temu będą mogli korzystać z publicznej ochrony zdrowia, świadczeń chorobowych i emerytalnych. To dotyczy osób, które zawodowo zajmują się działalnością artystyczną i posiadają udokumentowany dorobek twórczy - powiedział Szłapka.
Szefowa MKiDN Marta Cienkowska napisała na platformie X, że „wprowadzają system, który realnie zapewni artystkom i artystom bezpieczeństwo socjalne, system, na który czekaliśmy wiele lat”. „Rada Ministrów przyjęła dziś ustawę o zabezpieczeniu socjalnym osób wykonujących zawód artystyczny - rozwiązanie, które wypełnia jedną z największych luk w polskim systemie ubezpieczeń społecznych” - zaznaczyła.
Wprowadzamy system, który realnie zapewni artystkom i artystom bezpieczeństwo socjalne, system na który czekaliśmy wiele lat.
Rada Ministrów przyjęła dziś ustawę o zabezpieczeniu socjalnym osób wykonujących zawód artystyczny - rozwiązanie, które wypełnia jedną z największych luk…— Marta Cienkowska (@MartaCienkowska) May 26, 2026
Zwróciła uwagę, że „przez specyfikę pracy projektowej, sezonowej i opartej na nieregularnych dochodach wiele osób pracujących w kulturze pozostawało dotąd poza systemem”. „Ta ustawa to zmienia. Artyści będą mogli korzystać z podstawowych praw społecznych: dostępu do lekarza, refundowanych leków czy urlopu macierzyńskiego” - podkreśliła.
Oceniła, że „to ważne także dlatego, że państwo nie może ignorować grupy zawodowej, która współtworzy naszą kulturę i tożsamość”. „Wypełniamy cywilizacyjną powinność wobec twórców, ale jednocześnie działamy odpowiedzialnie - brak systemowych rozwiązań oznaczałby w przyszłości znacznie wyższe koszty społeczne” - przypomniała Cienkowska.
Więcej
Prestiżowe instytucje kultury będą płacić artystom wizualnym za udział w wystawach
Zaznaczyła, że „ustawa tworzy przejrzysty i szczelny system wsparcia, skierowany wyłącznie do osób o najniższych i nieregularnych dochodach”. „Jednocześnie po raz pierwszy ustawowo gwarantujemy możliwość przekwalifikowania zawodowego dla artystów” - dodała.
Wsparcie dla pracowników kultury
Projekt jest odpowiedzią na wieloletni problem braku stabilnych ram zabezpieczenia dla osób pracujących w kulturze. Powstał w ramach szerokich konsultacji ze środowiskiem artystów. Zakłada dopłaty do składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne dla osób wykonujących zawód artystyczny, które spełniają określone kryteria dochodowe. Składki będą uzupełniane do poziomu wynikającego z minimalnego wynagrodzenia o pracę, co pozwoli zwiększyć bezpieczeństwo socjalne osób wykonujących zawody artystyczne i zapewnić im dostęp do ochrony, z której korzystają osoby objęte systemem ubezpieczeń.
Środki będą ewidencjonowane na kontach w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych i przekazywane automatycznie. Dopłata będzie przysługiwać do czasu osiągnięcia przyjętego progu dochodowego, który pozwoli na samodzielne opłacanie składek.
Prawo do dopłaty nie będzie przyznawane bezterminowo. Będzie ustalane na dany rok i regularnie weryfikowane tak, aby wsparcie trafiało do osób spełniających warunki określone w ustawie.
W toku prac nad projektem wprowadzono zmiany, które upraszczają procedury i lepiej dopasowują ustawę do potrzeb środowiska artystycznego. Zrezygnowano z utworzenia Instytutu Artysty Zawodowego. Zadania związane z przyznawaniem statusu artysty zawodowego ma przejąć Centrum Edukacji i Pracy Artystycznej, które powstanie po przekształceniu obecnego Centrum Edukacji Artystycznej.
Zmieni się również sposób przyznawania dopłat i weryfikowania prawa do wsparcia. Dopłata będzie przyznawana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych po potwierdzeniu, że dana osoba spełnia ustawowe warunki dochodowe.
Projekt obejmuje także rozwiązania dla artystów zawodowych, którzy kończą działalność artystyczną wcześniej i potrzebują wsparcia w zmianie zawodu. Ustawa stworzy podstawę do uruchamiania programów rządowych lub resortowych pomagających w przekwalifikowaniu. (PAP)
ksi/ aszw/ know/
