Skutki wojny na Bliskim Wschodzie mogą szybko podbić inflację
Inflacja w marcu może przekroczyć 3 proc. ze względu na wojnę w Iranie - ocenił starszy ekonomista Banku ING Adam Antoniak, komentując piątkowe dane GUS. Zablokowanie Cieśniny Ormuz oraz skokowy wzrost cen ropy naftowej i gazu to czynniki pro-inflacyjne - zaznaczył ekonomista. Dodał, że skala szoku jest dotychczas wyraźnie mniejsza niż w 2022 roku.
Inflacja w lutym wyniosła 2,1 proc. rok do roku, a ceny w ujęciu miesięcznym ceny wzrosły o 0,3 proc. - podał w piątek Główny Urząd Statystyczny.
„Dzisiejsze dane mają głównie wartość historyczną, gdyż marzec przyniósł wyraźną zmianę perspektyw inflacyjnych z uwagi na wojnę w Iranie” - ocenił w komentarzu ekonomista Biura Analiz Makroekonomicznych w ING. Przypomniał, że wcześniej dominowały czynniki dezinflacyjne, tj. hamujący wzrost płac, korzystna sytuacja na rynku żywności, import tanich towarów z Chin i stabilne ceny energii. Natomiast zablokowanie Cieśliny Ormuz oraz skokowy wzrost cen ropy naftowej i gazu - zdaniem eksperta - jest poważnym czynnikiem pro-inflacyjnym.
Sytuacja jest dynamiczna
Jak podkreślił ekonomista, wpływ kryzysu energetycznego na inflację będzie uzależniony od długości trwania konfliktu na Bliskim Wschodzie. Dodał, że skala szoku jest dotychczas wyraźnie mniejsza niż w 2022 r., zwłaszcza w przypadku cen gazu i odbywa się w innych warunkach gospodarczych.
Sytuacja jest dynamiczna, ale wcześniejsza prognoza banku ING dotycząca średniorocznej inflacji w okolicach 2 proc. jest już nieaktualna - poinformował Adam Antoniak. „Obecnie widzimy wzrost cen konsumpcyjnych w tym roku w okolicach 2,5 proc. z ryzykiem w górę, gdyby konflikt się przedłużał” - przekazał.
Przypomniał, że średnie detaliczne ceny paliw w pierwszej połowie marca były o ok. 15 proc. wyższe od średniej z lutego. Zdaniem eksperta ING, w przypadku utrzymania się tej skali podwyżek cen paliw, może to podbić inflację w marcu o ok. 0,8 pkt proc., a główny wskaźnik inflacji może przekroczyć 3 proc. rdr.
Chociaż wzrost cen ropy jest w głównej mierze czynnikiem podażowym, to może potencjalnie napędzać oczekiwania inflacyjne i generować efekty drugiej rundy, podbijając w średniej perspektywie ceny transportowanych towarów - ocenił ekonomista. Wskazał, że w obecnej sytuacji Rada Polityki Pieniężnej (RPP) przechodzi w tryb „wait and see”, co oznacza, że najbliższych miesiącach stopy procentowe Narodowego Banku Polskiego (NBP) pozostaną bez zmian.
Gdyby okres turbulencji na rynku energii okazał się krótkotrwały, a lipcowa projekcja NBP prezentowała nadal korzystne perspektywy inflacyjne, to nie można jednak wykluczyć jeszcze jednej obniżki stóp procentowych o 25 pb w drugiej połowie roku - ocenił Antoniak. Dodał, ze bardzo prawdopodobny jest również scenariusz braku zmian w polityce pieniężnej w tym roku. „Wcześniej zakładaliśmy spadek stóp NBP do 3,25 proc., co w obecnych uwarunkowaniach globalnych nie wydaje się możliwe” - przekazał.
Jak zauważył ekonomista, zgodnie z danymi GUS w koszyku CPI w lutym br. nie było większych zmian tempa wzrostu względem stycznia br. - w przypadku cen żywności i napojów bezalkoholowych (nadal 2,4 proc. rdr) oraz cen w transporcie (-5,7 proc. rdr w lutym vs. - 5,8 proc. rdr w styczniu). Wyższy niż w styczniu był natomiast wzrost kosztów użytkowania mieszkania i energii (4,3 proc. rdr w lutym vs. 3,8 proc. rdr w styczniu). Jednocześnie wyraźnie spowolnił wzrost cen w zakresie rekreacji, sportu i kultury (2,4 proc rdr w lutym vs. 4,3 proc. rdr w styczniu).
Ekonomiści wskazli także, że w piątek poznaliśmy nowe wagi koszyka inflacyjnego wg COICOP2018. Największy wzrost wagi nastąpił w przypadku kosztów związanych z użytkowaniem mieszkania i nośnikami energii - do 20,35 proc. w 2026 z 19,53 proc. w 2025. Mniejszy udział w koszyku w tym roku mają natomiast alkohol i tytoń (4,81 proc. w 2026 vs. 5,19 proc. w 2025 r.) oraz wydatki związane z transportem (10,18 proc. vs. 11,07 proc.) - zauważył przedstawiciel ING. Dodał, że w 2026 r. zmiana wag nie wpłynęła istotnie na zmianę głównego wskaźnika inflacji. (PAP)
mbl/ mmu/gn/
