Szef MON: SAFE to program transatlantycki popierany przez całe NATO
Szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz wezwał w środę senatorów PiS do poparcia ustawy wdrażającej unijny mechanizm SAFE i do „odejścia od logiki sporu politycznego na rzecz logiki budowania bezpieczeństwa państwa”. Zapewnił też, że pożyczki w ramach programu nie będą spłacane z budżetu resortu obrony.
W środę Senat zajmuje się ustawą wdrażającą unijny program dozbrajania SAFE i zgłoszoną do niej przez stronę rządową poprawką, która ma zagwarantować, że pożyczka nie będzie spłacana z budżet resortu obrony.
Kosiniak-Kamysz podczas debaty w Senacie podkreślił, że realizacja SAFE „jest słuchaniem sojuszników z USA mówiących, że Europa musi robić więcej dla swojego bezpieczeństwa”. Podkreślił, że mechanizm jest popierany przez cały Sojusz Północnoatlantycki, łącznie ze Stanami Zjednoczonymi. Jego zdaniem, o tym, że SAFE jest projektem transatlantyckim, świadczy też m.in. przystąpienie do niego Kanady. Dodał, że program jest też zainteresowana m.in. Turcja.
Według wicepremiera program SAFE oferuje najkorzystniejsze warunki spłaty kredytu. Wskazał, że Polska może realizować plan modernizacji technicznej swojej armii albo przez środki budżetowe, albo przez zobowiązania zaciągane w ramach Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych, z którego obecnie finansuje się wiele polskich kontraktów zbrojeniowych. Podkreślił, że ryzyko kursowe dotyczy również i tych pożyczek, które zaciągane były w Korei Południowej czy USA; jedną z kwestii, która wywołuje sprzeciw parlamentarzystów opozycji jest to, że oprocentowanie pożyczek z SAFE będzie co roku ustalane na podstawie warunków, w jakich działa Komisja Europejska.
Kosiniak-Kamysz przypomniał, że wyliczenia rządu i niezależnych organizacji wskazują, że Polska będzie mogła zaoszczędzić na programie od 35 do 60 mld zł.
Mówiąc o warunkowości programu, szef MON podkreślił, że dotyczy ona rzetelności wydatkowych środków, a podobna zasada warunkowości obowiązuje w innych programach europejskich. Zwrócił uwagę, że zasada ta nigdy nie została użyta wobec Polski. - I nie zostanie, moim zdaniem, użyta, bo mamy naprawdę bardzo skutecznie wykorzystujących, gospodarujących środkami europejskimi samorządowców (...) z różnych opcji politycznych - stwierdził szef MON.
Kosiniak-Kamysz zaznaczył też, że Polska ma gwarancję spłaty wielomiliardowych zobowiązań spoza budżetu MON. - I to (program SAFE) jest jedyny instrument finansowy, który gwarantuje, że budżet MON-u będzie uwolniony od tych zobowiązań. Oprocentowanie i kapitał cały nie będzie spłacany z budżetu MON-u – przekonywał wicepremier. Stwierdził, że program jest „tu i teraz tak ważny, ponieważ nie mamy czasu do stracenia”.
- Przyszedłem tutaj po to, żeby was poprosić, żebyście odeszli od logiki sporu politycznego na rzecz logiki budowy bezpieczeństwa państwa polskiego. Wnoszę wobec Wysokiej Izby o przyjęcie przedłożonej ustawy i budowę silnej, wielkiej i bezpiecznej Polski - mówił szef MON.
Zwracając się do senatorów PiS, powiedział, że nie rozumie strategii wzywania prezydenta do zawetowania ustawy dotyczącej - jak podkreślał - budowy bezpieczeństwa państwa polskiego. - Logika opozycji jest taka, że jest przeciwko rządowi, ale nie może być w logice opozycji bycie przeciwko bezpieczeństwu państwa polskiego - powiedział Kosiniak-Kamysz.
Ewentualne weto prezydenta w tej sprawie – mówił Kosiniak-Kamysz - spowoduje przede wszystkim „wypadnięcie” z programu SAFE projektów niezwiązanych bezpośrednio z obronnością, zarządzanych przez MSWiA i resort infrastruktury. Jak wskazał, chodzi np. o inwestycje dla Straży Granicznej, związane m.in. z umocnieniami wschodniej granicy, a także inwestycje drogowe i kolejowe, kluczowe np. dla wojskowej mobilności.
Jeżeli chodzi zaś o programy wojskowe, to - jak mówił szef MON - w przypadku weta prezydenta możliwe byłoby m.in. wykorzystanie do ulokowania środków z SAFE istniejącego już Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. To jednak pozwoliłoby na finansowanie czysto militarnych projektów. Takie rozwiązanie godziłoby także - ocenił Kosiniak-Kamysz - w przyszłą stabilność finansową MON, które byłby odpowiedzialne za przyszłą spłatę nie tylko pożyczek z SAFE, ale także m.in. kredytów zaciągniętych już na sprzęt z USA czy Korei Południowej.
Senator Jacek Włosowicz (PiS) zwrócił w trakcie debaty uwagę, że Komisja Europejska nie wymaga ściezki ustawowej, jaką obrała Polska. Kosiniak-Kamysz zgodził się z nim, mówiąc, że rząd mógł przyjąć w tej sprawie inną ścieżkę – nie przez ustawę, parlament i prezydenta, lecz taka, a nie inna decyzja – ocenił szef MON – świadczy o „jawności i czystości intencji” rządu.
Ustawa o SAFE przewiduje stworzenie specjalnego funduszu zarządzanego przez BGK, który pozwoli na obsługę środków z SAFE i ich wydawanie przez MON, a także - w mniejszym stopniu - MSWiA i resort infrastruktury, które również mają skorzystać ze środków na sfinansowanie inwestycji, takich jak kluczowe dla obronności drogi. Większość pieniędzy ma jednak zostać przeznaczone na zakupy sprzętu wojskowego powstającego przede wszystkim w polskich zakładach - według deklaracji rządu do polskich zakładów ma trafić nawet 89 proc. środków. „Lista zakupów” została przygotowana - jak informuje resort - przez Sztab Generalny Wojska Polskiego i odpowiedzialną za zakupy sprzętu dla wojska Agencję Uzbrojenia.
Głosowanie nad ustawą wraz z poprawką w Senacie odbędzie się w czwartek. Jak podkreślają jej autorzy, jej szybkie przyjęcie i wejście w życie jest istotne, gdyż zawarcie umowy z KE planowane jest już na połowę marca. Swoje wątpliwości do projektu zgłasza jednak opozycja, a także prezydent Karol Nawrocki, który wskazywał m.in. na potrzebę wprowadzenia do ustawy zabezpieczeń antykorupcyjnych. Zapowiedział też konkretne propozycje poprawek, które według niego powinny zostać uwzględnione w ustawie. Politycy opozycji zaś np. wskazują, że w przypadku zmiany polskiego rządu, środki z SAFE mogłyby zostać zablokowane, podobnie, jak w przypadku KPO.(PAP)
from/ mml/ ugw/ kgr/ grg/
