Szef ONZ: świat pogrąża się w chaosie
Sekretarz generalny ONZ Antonio Guterres ostrzegł w czwartek, że świat pogrąża się w chaosie. Stwierdził, że „szerzą się bezkarność i nieprzewidywalność, a globalny system jest pod bezprecedensową presją wojen, podziałów, kryzysu klimatycznego i erozji szacunku do prawa międzynarodowego”.
– Kontekstem jest chaos. Jesteśmy światem przepełnionym konfliktami, bezkarnością, nierównościami i nieprzewidywalnością – podkreślił w wystąpieniu na forum Zgromadzenia Ogólnego ONZ, określonym jako „diagnoza globalnego nieładu i osobiste zobowiązanie do działania w ostatnim roku urzędowania”.
Szef ONZ wskazał na zaangażowanie organizacji w łagodzenie konfliktów od Gazy i Ukrainy po Sudan i Jemen, zwracając uwagę, że samo „uciszenie broni” nie wystarczy.
Pokój to coś więcej niż brak wojny.
Zapowiedział koncentrację na „większych siłach i megatrendach kształtujących świat” oraz trzech zasadach, które „powinny kierować pracą ONZ i państw członkowskich”. Są to według niego: pokój oparty na rozwoju, prawo międzynarodowe i prawa człowieka bez wyjątku oraz skuteczny multilateralizm zdolny do reformy. W opinii sekretarza generalnego ONZ łączy je wspólny cel: przywrócenie zaufania do współpracy międzynarodowej.
Według Guterresa „w czasie narastających podziałów geopolitycznych oraz cięć w finansowaniu rozwoju i pomocy humanitarnej testowana jest sama idea multilateralizmu”.
– To paradoks naszej epoki: gdy najbardziej potrzebujemy współpracy międzynarodowej, najmniej jesteśmy skłonni z niej korzystać i w nią inwestować. Niektórzy chcą ogłosić międzynarodową współpracę w agonii. Zapewniam: nie poddamy się – zadeklarował szef ONZ.
Guterres argumentował, że ubóstwo, nierówności i słabe instytucje „napędzają przemoc, a trwały pokój wymaga trwałego rozwoju”. Ostro skrytykował też erozję prawa międzynarodowego.
– Nie dzieje się ona w cieniu. Rozgrywa się na oczach świata, na naszych ekranach, na żywo w 4K – zauważył, wymieniając ataki na cywilów, pracowników humanitarnych i łamanie praw człowieka. Alarmował też w sprawie koncentracji bogactwa: najbogatszy 1 proc. posiada 43 proc. globalnych aktywów. W jego opinii jest to „moralnie nie do obrony”.
Szef ONZ ostrzega przed sztuczną inteligencją
Guterres ostrzegł na forum Zgromadzenia Ogólnego przed zagrożeniami związanymi z nowymi technologiami, w tym sztuczną inteligencją.
– Musimy dopilnować, by to ludzkość sterowała technologią, a nie odwrotnie – apelował. W nawiązaniu do klimatu akcentował, że „świat w klimatycznym chaosie nie może być światem pokoju”. Wezwał też do „szybszej redukcji emisji i większego finansowania”. Podkreślił też potrzebę reformy globalnych instytucji, w tym Rady Bezpieczeństwa, bo „rozwiązywanie problemów w logice 1945 roku nie rozwiąże problemów 2026 roku”.
Z Nowego Jorku Andrzej Dobrowolski (PAP)
ad/ piu/ know/
