Urzędy miast: do transkrypcji akt małżeństw jednopłciowych konieczne są zmiany prawne i techniczne
Po wyroku NSA nie da się wprowadzić automatycznie transkrypcji aktów małżeństwa par jednopłciowych zawartych w Unii Europejskiej. Konieczne są zmiany w prawie i zmiany techniczne w rejestrze stanu cywilnego – wyjaśnili przedstawiciele urzędów miast.
W piątek Naczelny Sąd Administracyjny uchylił orzeczenie stołecznego sądu administracyjnego oraz wcześniejszą decyzję odmawiającą wpisania do rejestru stanu cywilnego aktu małżeństwa jednopłciowego obywateli polskich, zawartego za granicą. Jednocześnie zobowiązał kierownika stołecznego urzędu stanu cywilnego do przeniesienia do polskiego rejestru takiego aktu małżeństwa. Orzeczenie zapadło po zeszłorocznym wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE, który w związku z tą sprawą odpowiedział na pytanie NSA.
„Obecnie funkcjonujący System Rejestrów Państwowych nie jest wyposażony w funkcjonalności pozwalające na rejestrację małżeństw jednopłciowych, a niezbędne rozwiązania systemowe muszą zapaść na poziomie centralnym” – przekazała PAP rzeczniczka stołecznego ratusza Monika Beuth.
Dodała, że „po wprowadzeniu zmian w prawie i technologii, Urząd Stanu Cywilnego m.st. Warszawy natychmiast przystąpi do realizacji rejestracji zagranicznych związków osób tej samej płci”.
Pełnomocniczka prezydenta Wrocławia ds. równego traktowania Alina Szeptycka powiedziała PAP, że nie ma możliwości technicznych transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa osób tej samej płci.
– Nie da się tego zrobić automatycznie. Jest, można powiedzieć, problem techniczny w systemie IT. Tam, gdzie jest PESEL i jest na przykład kobieta i kobieta, system blokuje wprowadzanie takich danych – wyjaśniła.
Dodała, że do tego potrzebne jest rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji. Zaznaczyła, że Ministerstwo Cyfryzacji podjęło już kroki zmierzające do ujednolicenia tego systemu, ale brakuje decyzji MSWiA.
Także rzecznik lubelskiego ratusza Justyna Góźdź poinformowała, że urząd czeka na wprowadzenie przez ministerstwo rozwiązania formalno-technicznego umożliwiającego transkrypcję aktów małżeństwa.
Przypomniała, że do tej pory do Urzędu Stanu Cywilnego w Lublinie wpłynęły dwa wnioski o transkrypcję aktów małżeństwa osób tej samej płci. W pierwszym przypadku z 2018 r. kierownik USC odmówił transkrypcji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargi wnioskodawców w 2020 r., a trzy lata później – NSA. Drugi wniosek wpłynął do USC w 2023 r. i ponownie spotkał się z decyzją odmowną. Skargę wnioskodawczyń rozpatruje WSA.
Jak poinformował Artur Gernand z kancelarii prezydenta Rzeszowa, do tamtejszego urzędu stanu cywilnego nie wpłynęły wnioski o transkrypcję zagranicznych aktów małżeństwa osób tej samej płci, a miasto nie wydawało w tym zakresie żadnych decyzji.
– Orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczy indywidualnej sprawy i stanowi interpretację przepisów prawa w tym konkretnym przypadku, nie jest aktem normatywnym – zauważył Gernand.
Dodał, że magistrat analizuje treść wyroku pod kątem jego wpływu na przyszłe postępowania, a w razie wpłynięcia dokumentów każda sprawa będzie rozpatrywana „indywidualnie, z zachowaniem pełnej procedury administracyjnej” i zgodnie z obowiązującym prawem.
Orzeczenie TSUE
W orzeczeniu z listopada 2025 r. TSUE stwierdził, że odmowa uznania małżeństwa dwóch obywateli Unii legalnie zawartego w innym państwie członkowskim jest sprzeczna z prawem Unii. Jak wskazał, choć normy dotyczące małżeństw należą do kompetencji państw członkowskich, to są one jednak zobowiązane do przestrzegania prawa UE, gwarantującego obywatelom prawo do swobody przemieszczania się, prawo do pobytu na terytorium innych państw członkowskich i prowadzenia przez nich tam zwykłego życia rodzinnego, w tym zawarcia związku małżeńskiego.
Sprawa dotyczyła małżeństwa dwóch Polaków zawartego legalnie w 2018 r. w Berlinie. Para postanowiła przenieść się do Polski. Chcąc być traktowani w kraju jako małżonkowie, mężczyźni złożyli wniosek o transkrypcję niemieckiego aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego; spotkali się jednak z odmową, jako że polskie prawo nie dopuszcza małżeństw tej samej płci. Sprawa trafiła wówczas do sądów administracyjnych. (PAP)
dsr/ mas/ al/ pin/ kak/ joz/ ał/
