Neon „Księgarnia MDM” wpisany do rejestru zabytków
Neon „Księgarnia MDM” z 1976 r. został wpisany do rejestru zabytków. Pierwotnie zamontowany był na fasadzie budynku przy ul. Pięknej 31/37 w Warszawie.
W uzasadnieniu decyzji Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków Marcin Dawidowicz wskazał, że wpisany do rejestru neon wpisuje się w powojenną historię tzw. neonizacji Warszawy, realizowanej w latach 50.-80. XX w.
Wyjaśnił, że był to zamysł urbanistyczny związany z instalacją neonów wzdłuż głównych ulic oraz na obszarze ścisłego centrum miasta. „Głównym wykonawcą warszawskich neonów było powstałe w 1956 r. Przedsiębiorstwo Usług Reklamowych (PUR) »Reklama«, przemianowane w 1972 r. na Stołecznego Przedsiębiorstwa Instalacji Reklam Świetlnych (SPIRŚ), które zrealizowało także przedmiotowy neon” - dodał.
Zaznaczył, że zmierzch techniki neonowej w Polsce nastąpił wraz z załamaniem gospodarczym w latach 80. XX w., na co miały wpływ okresowe niedobory energii elektrycznej oraz brak środków na nowe inwestycje i konserwację istniejących neonów.
Szyldy i reklamy świetlne, po upadku komunizmu, były niszczone lub demontowane.
„Wartość historyczną obiektu stanowi fakt, iż jest on materialnym świadectwem odgórnego, planowego procesu neonizacji przeprowadzonego w czasach PRL w polskich miastach, między innymi w Warszawie. Zachowana kompozycja neonowa wiąże się z historią budynku zlokalizowanego przy ul. Pięknej 31/37 oraz lokalem użytkowym o profilu księgarskim, funkcjonującym w tym samym miejscu niezmiennie od początku oddania gmachu do użytku w 1952 r.” - podkreślił Dawidowicz.
Neon wiąże się też z przedsiębiorstwem państwowym „Dom Książki”, który był głównym detalicznym dystrybutorem książek w latach 1950-1989. Zabytkowy neon jest też obiektem unikatowym, jednym z nielicznych zachowanych obiektów oryginalnej reklamy neonowej z lat 70. XX w. na terenie Warszawy.
Neon „Księgarnia MDM” wykonany został dla Przedsiębiorstwa Państwowego „Dom Książki” według projektu inż. Jerzego Kakietka z Pracowni Projektów Reklam Neonowych Stołecznego Przedsiębiorstwa Instalacji Reklam Świetlnych. Zamontowany został w 1976 r. na elewacji frontowej budynku mieszkalnego przy ul. Pięknej 31/37, położonego na obszarze Marszałkowskiej Dzielnicy Mieszkaniowej (MDM).
Napis „Księgarnia MDM” wykonany jest z rurek neonowych na podkładzie liter z blachy, umieszczony na tle konstrukcji z rurek neonowych. Front liter malowany był na kolor biały, boki na kolor granatowy. W latach 80.-90. XX w. skrzynki zostały przemalowane w całości na kolor zielony, rurki neonowe kompozycji jarzyły się światłem stałym.
Pierwotnie po dwóch stronach napisu umieszczone zostały niezachowane do czasów obecnych logotypy „Domu Książki”. Znaki te zostały prawdopodobnie zdemontowane w związku z zakończeniem działalności przedsiębiorstwa w 1989 r. W 2019 r. zachowany neon „Księgarnia MDM” został w całości zdemontowany podczas prowadzonego remontu elewacji i zdeponowany w pomieszczeniach Wspólnoty Mieszkaniowej, która planuje, po przeprowadzeniu prac konserwatorskich, przywrócić go w miejsce pierwotnej lokalizacji.
Do rejestru wpisane zostały również inne neony m.in. „Siatkarka” na placu Konstytucji 5 oraz neon „Cepelii” przy ul. Chmielnej 8. (PAP)
mas/ dki/ kgr/
