Eksperci Państwowego Instytutu Geologicznego - Państwowego Instytutu Badawczego wyjeżdżający na badania terenowe zauważyli wzrost poboru nieewidencjonowanego wód podziemnych w związku z suszą rolniczą. Szacowany metodami pośrednimi pobór wody poza ewidencją w niektórych regionach to 50 proc. poboru rejestrowanego - wynika z informacji przekazanych PAP.
Rzecznik prasowy Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Filip Szatanik poinformował PAP, że za pobór wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego wydano w ubiegłym roku 4 722 decyzje administracyjne o nałożeniu kar pieniężnych, natomiast w 2026 r. 1 798 takich decyzji.
Łączna kwota wymierzonych kar w okresie 2025-2026 to ponad 14 mln zł, a najwyższa wyniosła 766 tys. zł - podał rzecznik PGW Wody Polskie.
Według PGW Wody Polskie coraz częstsze i dłuższe okresy bez opadów oraz rosnące temperatury powodują, że duża część kraju zagrożona jest występowaniem suszy. PGW Wody Polskie podkreśliły, że deficyt wód powierzchniowych i ich dostępność powodują zwiększone zapotrzebowanie na pobór wód podziemnych. Dlatego instytucja za jeden z głównych kierunków kontroli uznała ochronę wód podziemnych, ich racjonalne wykorzystanie i wykorzystywania przypadków poborów z naruszeniem przepisów.
W ubiegłym roku pracownicy PGW Wody Polskie przeprowadzili 201 terenowych kontroli związanych z poborem wód podziemnych, czyli blisko 20 proc. kontroli ogółem. Natomiast w 2026 r. pobór wód podziemnych będzie celem 25 proc. zaplanowanych kontroli.
Ekohydrolog dr Sebastian Szklarek powiedział PAP, że obecnie nie wiadomo, ile jest ujęć, z których woda czerpana jest bez pozwoleń. Według naukowca z Europejskiego Regionalnego Centrum Ekohydrologii PAN pod auspicjami UNESCO, popularyzatora i autora bloga „Świat Wody” rozwiązaniem byłoby umożliwienie czerpania z wód podziemnych na podstawie zgłoszenia, bez wymogu procedury wodno-prawnej.
Podkreślił, że bez pozwolenia można obecnie pobierać wodę do 30 metrów głębokości i do 5 m3 na dobę. Ekspert zaznaczył, że gdy nie pada, a gleba jest przesuszona, niektórzy decydują się wiercić głębiej i więcej. Także według Szklarka szara strefa poboru wód podziemnych rośnie w związku z suszą.
Susza meteorologiczna (atmosferyczna) wynika z braku opadów, co skutkuje obniżeniem wilgotności powietrza i zwiększonym odparowaniem wody z powierzchni gleby i przez liście roślin. Susza rolnicza (glebowa) oznacza, że wody brakuje w ukorzenionej glebie. Susza hydrologiczna to efekt długotrwałych susz meteorologicznych i glebowych - poziom wody w rzekach, jeziorach i zbiornikach retencyjnych obniża się. Najgłębszych pokładów wody, czyli wód poziemnych, dotyczy natomiast susza hydrogeologiczna. (PAP)
kno/ bst/ grg/
