EKF 2026: Polacy powinni poczuć odpowiedzialność za własną przyszłość finansową

Polski rynek kapitałowy potrzebuje nowych narzędzi i bardziej elastycznych regulacji, które pozwolą lepiej wykorzystać potencjał krajowych oszczędności - zgodzili się uczestnicy panelu „Fundusze w gorsecie regulacji: jak uwolnić kapitał?”, który odbył się podczas Ekonomicznego Kongresu Finansowego w Sopocie. Eksperci podkreślili, że w Polsce potrzebne jest budowanie świadomości oszczędzania na emeryturę.

IGTE

Podczas panelu rozmawiano o projektowaniu architektury inwestycyjnej, a także o roli inwestorów instytucjonalnych w rozwoju rynku publicznego i prywatnego. Spotkanie było także okazją do rozmowy o tym, jak pogodzić bezpieczeństwo, płynność i oczekiwaną stopę zwrotu oraz jak udoskonalić rozwiązania legislacyjne, aby skuteczniej chronić klientów i lepiej wykorzystać potencjał polskiego kapitału.

Zdaniem Pawła Borysa, partnera zarządzającego MCI Capital, prezesa zarządu MCI Capital TFI, w Polsce jest „fatalna” struktura oszczędności.

„Przede wszystkim jest za dużo depozytów. Mieliśmy trzy dekady banków, dlatego przydałoby się teraz otworzyć trzy dekady asset managementu, żeby te środki pracowały dużo aktywniej poprzez rynek kapitałowy” - powiedział Paweł Borys.

Według jego opinii przyniosłoby to korzyść zarówno gospodarce, jak również klientom, którzy mogliby zarobić więcej ponad poziom inflacji, czyli realnie podnosić oszczędności.

W dyskusji zwrócono uwagę, że wyzwaniem pozostaje nie tylko gromadzenie oszczędności, ale także ich efektywne inwestowanie w perspektywie długoterminowej. Obecne rozwiązania takie jak IKE czy IKZE nie zawsze zapewniają odpowiednią ekspozycję na aktywa odpowiadające celom emerytalnym, a oferta instrumentów dedykowanych wieloletniemu inwestowaniu wciąż wymaga rozwoju.

„Wydaje mi się, że sporo jest do zrobienia, jeżeli chodzi o instrumentarium, którym dysponujemy obecnie. Ostatnia reforma, w ramach której funkcjonujemy, ma dwanaście lat. Od tego czasu rynek i otoczenie gospodarcze mocno się zmieniały, a limity inwestycyjne, za którymi OFE podążają, są niezmienione” - powiedział Maciej Karasiński, członek zarządu PTE Allianz Polska.

Wskazał, że obowiązujące limity inwestycyjne, które od lat pozostają na stałym poziomie, w niektórych przypadkach ograniczają możliwość dalszego zwiększania zaangażowania w spółki odnoszące sukcesy. W efekcie fundusze emerytalne są zmuszone do sprzedaży atrakcyjnych aktywów nie z powodów inwestycyjnych, lecz regulacyjnych. Zdaniem panelistów przegląd i aktualizacja tych przepisów mogłyby zwiększyć efektywność inwestowania długoterminowego oraz lepiej wykorzystać potencjał krajowego kapitału.

Jurand Drop, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów, pokreślił, że kluczowym wyzwaniem jest budowanie w społeczeństwie kultury oszczędzania, a także odpowiedzialności za własną przyszłość finansową. Jego zdaniem obywatele powinni mieć świadomość, że zabezpieczenie potrzeb na emeryturze wymaga nie tylko regularnego odkładania środków, ale także ich efektywnego inwestowania.

„To jest właśnie ta kultura inwestowania. Chcielibyśmy, żeby obywatele mieli poczucie, że muszą być odpowiedzialni za siebie, muszą oszczędzać. Chodzi o poczucie, że zarabiam, inwestuję po to, żeby posiadać na przyszłość, czy na starość” - wskazał Jurand Drop.

O potrzebnie budowania świadomości na temat oszczędzania mówiła również Magdalena Łapsa-Parczewska, dyrektor zarządzająca pionem nadzoru nad rynkiem kapitałowym UKNF. „Powinniśmy się zastanowić, jak zachęcić ludzi do oszczędzania na emeryturę, jak budować tę świadomość. Nie jesteśmy rynkiem amerykańskim, gdzie państwo mówi: >>nic nie dostaniesz, więc sam sobie radź<<. Dlatego musimy przede wszystkim od podstaw uczyć młodych ludzi, dzieci, że muszą oszczędzać. Bo kto nie będzie oszczędzał, po prostu będzie miał bardzo mało pieniędzy” - argumentowała Magdalena Łapsa-Parczewska.

Jej zdaniem budowanie świadomości na temat oszczędzania, edukacja, przełożą się na to, że ludzie zaczną więcej korzystać z instrumentów finansowych, których - jak podkreśliła - jest w Polsce bardzo dużo.

Eksperci stwierdzili, że program PPK działa dobrze i nie wymaga dużych zmian, ale doświadczenie pokazuje, że młodsi uczestnicy osiągnęli znacznie wyższe zyski ponad inflację niż osoby zbliżające się do emerytury.

„Uczestnicy PPK, ci młodsi i trochę starsi, zarobili od powstania tych funduszy 4-4,5 proc. powyżej inflacji. Ci pomiędzy najmłodszymi i tymi najstarszymi 2-3 proc., natomiast fundusze dla osób tuż przed emeryturą albo nawet w wieku 60 lat, jeżeli coś zarobiły, no to ci ludzie się cieszą” - wskazał Maciej Bitner, szef Zespołu w Dziale Strategii i Relacji Inwestorskich na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.

Podczas debaty podkreślono również, że nie wszystkie atrakcyjne z puntu widzenia inwestora firmy są na giełdzie, więc KFI może otworzyć drogę do inwestowania pieniędzy emerytalnych także w takie prywatne przedsiębiorstwa.

„Wehikuł KFI jest tym włożeniem nogi w drzwi, poprowadzeniem tego procesu, żeby otworzyć fundusze emerytalne na prywatną klasę aktywów, co jest absolutnie kluczowe, żeby zbudować w naszych oszczędnościach też ekspozycję na wzrost gospodarczy” - stwierdził Mikołaj Raczyński, wiceprezes Zarządu PFR S.A. ds. inwestycji.

Uczestnikami Europejskiego Kongresu Finansowego są prezesi instytucji finansowych, decydenci kształtujący politykę gospodarczą, makroekonomiści i menedżerowie z sektorów bankowości i rynku kapitałowego, ubezpieczeń, konsultingowego i prawnego, innowacji i IT, a także eksperci ze środowisk naukowych.