Rosną rezerwy złota na świecie. Eksperci wskazują przyczyny globalnego trendu
Banki centralne nadal zwiększają rezerwy złota, mimo rekordowych cen kruszcu. Dane World Gold Council pokazują, że w pierwszym kwartale 2026 roku banki kupiły około 244 ton złota, a największym nabywcą po raz kolejny z rzędu był Narodowy Bank Polski. Dlaczego rezerwy złota na świecie stale rosną? Czy ten globalny trend utrzyma się w kolejnych latach?
Dlaczego banki centralne zwiększają rezerwy złota?
Rezerwy złota banków centralnych rosną od 2010 roku - to właśnie po kryzysie finansowym (2007- 2008) banki przestały być jedynie sprzedawcami złota, a stały się aktywnymi nabywcami kruszcu. Eksperci z MennicaKapitalowa.pl zauważają, że globalny kryzys był bezpośrednią przyczyną wzrostu zaufania do złota jako strategicznego aktywa rezerwowego. Jednak dopiero od 2022 roku banki centralne kupują złoto w znacznie większych ilościach. Z czego to wynika?
Dywersyfikacja rezerw i mniejsze uzależnienie od dolara
Jednym z głównych powodów zwiększania rezerw złota jest dywersyfikacja i odejście od tradycyjnych rezerw sprzed 2010 roku, opartych głównie na walutach i amerykańskich obligacjach skarbowych. Złoto nie jest zobowiązaniem żadnego państwa ani banku centralnego, dlatego w okresach napięć geopolitycznych jest traktowane jako aktywo rezerwowe niezależne od decyzji emitenta waluty.
W badaniu World Gold Council z 2025 roku przeprowadzonym wśród banków centralnych aż 73% ankietowanych przewidywało, że nastąpi dedolaryzacja rezerw, a udział amerykańskiej waluty w globalnych rezerwach będzie umiarkowanie lub znacząco niższy w perspektywie najbliższych pięciu lat. Jednocześnie respondenci odpowiedzieli, że w tym samym okresie wzrośnie udział złota oraz innych walut, takich jak euro i renminbi.
Dane IMF COFER (Currency Composition of Official Foreign Exchange Reserves) pokazują natomiast, że udział dolara w światowych rezerwach walutowych wynosił 56,77% w czwartym kwartale 2025 roku i stopniowo spada od ostatniego kwartału 2020 roku, w którym zanotował najniższy poziom od 25 lat wynoszący 59%. Dla porównania przed wprowadzeniem euro w 1999 roku udział dolara w rezerwach banków centralnych wynosił około 71%.
Złoto jako aktywo kryzysowe i ochrona przed inflacją
Badanie World Gold Council wykazało, że najważniejsze motywy napędzające wzrost rezerw złota to:
- notowania złota w czasach kryzysu,
- dywersyfikacja portfela,
- zabezpieczenie przed inflacją,
- unikatowe cechy złota,
- rola aktywa strategicznego,
- zdolność do przechowywania wartości.
Od 2022 roku obserwujemy utrzymujący się popyt banków centralnych na złoto, co oznacza, że kruszec jest postrzegany jako strategiczny magazyn wartości w okresach niepewności gospodarczej. Złoto to aktywo neutralne geopolitycznie, które nie niesie za sobą ryzyka sankcyjnego i jest niezależne od systemu finansowego. Złoto w rezerwach walutowych jest więc odpowiedzią na zagrożenia, takie jak inflacja, malejąca rola dolara amerykańskiego w gospodarce światowej, wojny i konflikty zbrojne, rekordowy poziom długu publicznego USA, zmienność polityki monetarnej czy spadek zaufania do aktywów „papierowych”.
Złoto jako trend strukturalny, a nie jednorazowy
Jak podaje World Gold Council, w latach 2022-2024 banki centralne kupowały ponad 1000 ton złota rocznie, podczas gdy wcześniej średnie zakupy wynosiły około 400-500 ton w ciągu roku. Skala zakupów, jaką obserwujemy w ostatnich latach, sugeruje więc widoczną zmianę strukturalną. Banki centralne nie tylko reagują na bieżące wydarzenia geopolityczne, ale też konsekwentnie dywersyfikują swoje rezerwy, skłaniając się ku aktywom postrzeganym jako bardziej odporne na zmiany geopolityczne i walutowe.
Globalne rezerwy złota w liczbach
- 244 tony - zakupy banków centralnych w I kwartale 2026 r.
- 595 ton - rezerwy złota NBP na koniec kwietnia 2026 roku
- 700 ton - planowany poziom złota w posiadaniu NBP
- 95% - banki centralne oczekujące wzrostu globalnych rezerw złota w ciągu najbliższych 12 miesięcy
- 474 tony - popyt na sztabki złota i monety bulionowe w I kwartale 2026 r. (drugi największy wynik kwartalny w historii)
- 82 tony - popyt na złoto wykorzystywane w technologii w I kw. 2026 r., spowodowany w dużej mierze rozwojem infrastruktury AI
- 5405 USD/oz - historyczna cena złota osiągnięta w styczniu 2026 r.
- ~36 500 ton - całkowita ilość złota w globalnych rezerwach banków centralnych
Polska największym nabywcą złota wśród banków centralnych
Polska jest liderem globalnego trendu zakupów kruszcu, o czym świadczą rosnące rezerwy złota NBP. Narodowy Bank Polski od 2023 roku należy do największych nabywców złota wśród banków centralnych. Prezes NBP Adam Glapiński argumentuje zakupy kruszcu „względami bezpieczeństwa narodowego”, „zapewnieniem stabilności złotego” i chęcią dołączenia do „elitarnej dziesiątki państw o największych zasobach złota na świecie”.
Polskie zakupy złota w latach 2023-2026:
- 2023: Między kwietniem a listopadem NBP kupił 130 ton złota, zwiększając swoje zasoby o 57%, do 359 ton. W 2023 r. był drugim największym nabywcą złota, zaraz po Banku Ludowym Chin (225 ton).
- 2024: Narodowy Bank Polski był największym nabywcą złota, zwiększając swoje rezerwy o kolejne 90 ton, do 448 ton, co stanowiło 17% całkowitych rezerw międzynarodowych NBP.
- 2025: Narodowy Bank Polski ponownie był największym nabywcą złota na świecie, dodając do swoich rezerw kolejne 102 tony i osiągając 550 ton (28% całkowitych rezerw).
- I kwartał 2026: W ciągu trzech pierwszych miesięcy Polska kupiła 31 ton złota, co znów dało jej tytuł lidera.
- Cel: W styczniu 2026 r. prezes NBP zapowiedział dalsze zwiększanie polskich rezerw złota - aż do 700 ton.
Choć Polska kupuje najwięcej złota, nie jest odosobniona. W ostatnich latach na utworzenie solidnych rezerw kruszcu postawiły też takie kraje, jak Chiny, Singapur, Libia, Czechy, Węgry, Gruzja, Turcja, Indie, Nigeria, Azerbejdżan, Irak, Uzbekistan, Ghana, Kirgistan, Oman, Rosja i Zimbabwe. Zwiększanie rezerw złota jest więc trendem globalnym, a nie lokalnym, zwłaszcza wśród banków rynków wschodzących, które odchodzą od modelu opartego na walutach i obligacjach w kierunku dywersyfikacji i aktyw neutralnych geopolitycznie.
Czy ten globalny trend utrzyma się w kolejnych latach?
W badaniu WGC z 2025 roku aż 95% respondentów z banków centralnych stwierdziło, że globalne rezerwy złota wzrosną w ciągu najbliższych 12 miesięcy, a aż 43% przewidywało wzrost własnych rezerw złota. Co ciekawe, żaden ankietowany nie oczekiwał spadku swoich zasobów. W centrum prognoz znajduje się geopolityka - eksperci w World Gold Council twierdzą, że popyt na złoto inwestycyjne (https://mennicakapitalowa.pl/pol_m_Zloto-inwestycyjne-100.html) będzie wspierany przez utrzymujące się ryzyko geopolityczne, podwyższoną inflację i wysokie ceny złota.
Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej ani porady finansowej. Decyzje dotyczące zakupu złota lub innych aktywów powinny być podejmowane z uwzględnieniem indywidualnej sytuacji finansowej i poziomu akceptowanego ryzyka.
Autor: Zespół ekspercki MennicaKapitalowa.pl
MennicaKapitalowa.pl to zespół specjalistów zajmujących się rynkiem złota, srebra, platyny, palladu, monet bulionowych, sztabek inwestycyjnych i diamentów. Firma prowadzi sprzedaż online oraz w punktach stacjonarnych w Polsce, a jej treści edukacyjne dotyczą praktycznych aspektów zakupu, przechowywania i inwestowania w metale szlachetne. Firma stosuje proste, przejrzyste zasady, udowadniając, że każdy może stać się posiadaczem metali inwestycyjnych. Dzięki temu, że przedsiębiorca prowadzi również skup internetowy i stacjonarny, wszystkie sztabki i monety bulionowe można nabyć z gwarancją odkupu. O rzetelności firmy najlepiej świadczą zdobyte w ostatnich latach wyróżnienia, takie jak Laur Konsumenta 2023, Diamenty Forbesa 2024, Laur Klienta 2024 czy Dobra Marka 2025.
Źródła:
World Gold Council, Narodowy Bank Polski, International Monetary Fund. Dane aktualne na maj 2026 r.
https://mennicakapitalowa.pl/Kurs-zlota-ccms-pol-72.html
https://www.gold.org/goldhub/research/gold-demand-trends/gold-demand-trends-q1-2026/central-banks
https://www.gold.org/goldhub/research/gold-demand-trends/gold-demand-trends-full-year-2023/central-banks
https://www.gold.org/goldhub/research/gold-demand-trends/gold-demand-trends-full-year-2024/central-banks
https://www.gold.org/goldhub/research/gold-demand-trends/gold-demand-trends-full-year-2025/central-banks
https://www.gold.org/goldhub/research/central-bank-gold-reserves-survey-2025
https://www.gold.org/goldhub/research/gold-demand-trends/gold-demand-trends-q1-2026
https://data.imf.org/en/news/imf%20data%20brief%20december%2019
https://data.imf.org/en/news/imf%20data%20brief%20march%2027
https://www.imf.org/en/blogs/articles/2021/05/05/blog-us-dollar-share-of-global-foreign-exchange-reserves-drops-to-25-year-low
https://nbp.pl/500-ton/
