Prezes Euracoal: Europa nie może mówić o reindustrializacji bez surowców, bez górnictwa
Europa nie może mówić o reindustrializacji bez surowców; jak mówimy o surowcach, mówimy o górnictwie - stwierdziła w piątek na Europejskim Kongresie Gospodarczym prezes stowarzyszenia Euracoal prof. Alicja Krzemień.
Otwierając górniczy panel, wieńczący w piątek 18. EKG, prof. Krzemień postawiła tezę, że Europa nie może mówić o reindustrializacji bez surowców. - A jak mówimy o surowcach, to mówimy o górnictwie. Powinniśmy zdefiniować na nowo górnictwo w ramach demokratycznej, wymagającej środowiskowo, strategicznie odpowiedzialnej i świadomej polityki przemysłowej - uznała ekspertka.
Jak zaznaczyła, alternatywą nie jest: górnictwo - tak lub górnictwo - nie, lecz podjęcie decyzji, czy Europa chce zarządzać swoimi łańcuchami wartości, czy też chce się ograniczyć do importowania surowców, czyli nie widzieć skutków przede wszystkim środowiskowych i społecznych.
Podkreśliła, że są to pytania szczególnie istotne w kontekście sytuacji na Bliskim Wschodzie. - Traktowałabym podjęcie decyzji, czy wydobywamy swoje surowce i czy korzystamy ze swoich surowców na terenie Unii Europejskiej, jako ubezpieczenie; to decyzja czy jesteśmy gotowi zapłacić za to, żeby mieć własne surowce - uściśliła.
Krzemień przypomniała, że Unia Europejska uznaje i podaje w unijnym rozporządzeniu ws. surowców krytycznych cele do 2030 r., aby co najmniej 10 proc. rocznego zapotrzebowania pokrywać przez własne wydobycie, 40 proc. przez przetwarzanie i 25 proc. przez recykling strategicznych surowców.
- Więc górnictwo staje się wyraźnym elementem europejskiej autonomii przemysłowej - stwierdziła, zwracając uwagę na potrzebę określenia miejsca polskiego sektora w związanych z tym łańcuchach wartości.
Nawiązała też do europejskiego aktu ws. przemysłu neutralnego emisyjnie, którego celem jest osiągnięcie do 2030 r. co najmniej 40 proc. rocznego zapotrzebowania na technologie neutralne emisyjnie. Podkreśliła, że technologie te można kupić, ale powstaje pytanie o cenę i przełożenie sytuacji na pozycję kupującego.
Prof. Krzemień wskazała, że Główny Instytut Górnictwa współpracuje obecnie przy projekcie stworzenia bazy dotyczącej materiałów krytycznych pod nazwą: CRMsDataSpace. Jak wyjaśniła, ma to być integrator informacji na temat materiałów krytycznych ze szczególnym uwzględnieniem odzyskiwania surowców z odpadów węglowych.
- Chcemy stworzyć bazę, w której będziemy mogli wymieniać się takimi danymi - zadeklarowała, dodając, że to element wkładu do budowania europejskiej polityki surowcowej, pod kątem postulatu reindustrializacji.
Szefowa Euracoal poinformowała ponadto, że w czwartek Polska Grupa Górnicza, Jastrzębska Spółka Węglowa, Lubelski Węgiel Bogdanka, Południowy Koncern Węglowy i PGNiG Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna podpisały wspólny wniosek o podjęciu przez Polskę inicjatywy legislacyjnej na poziomie Unii Europejskiej w zakresie m.in. rozporządzenia metanowego.
Ta inicjatywa ma dotyczyć uproszczenia i doprecyzowania przepisów przede wszystkim europejskiego rozporządzenia metanowego, ale również zgłoszenia propozycji uproszczeń w innych aktach prawnych środowiskowych, m.in. pakiecie Omnibus
Uściśliła, że państwa europejskie prowadzące działalność górniczą borykają się z podobnymi problemami, w zakresie m.in. dyrektywy wodnej, dyrektywy glebowej czy rozporządzenia metanowego. Uznała, że przez część przepisów działalność górnicza w okresie transformacji jest nieprawdopodobnie trudna.
- To zapisy, które przekładają się m.in. na uniemożliwienie pewnych działań wydobywczych. Cieszę się, że dyskutujemy, ustalamy stanowiska, bo bez tego nie będziemy mieć siły przebicia. Czasem jedno szersze stanowisko ma większą szansę, chociaż jest kompromisem, niż mówienie o osobnych tematach - podkreśliła.
Zaznaczyła przy tym, że górnictwo, przemysł węglowy nie mogą być traktowane osobno. - Górnictwo powinno być elementem szerokiego spojrzenia na kwestie związane z energetyką, z energią dla społeczeństwa, w jakim kierunku chcemy podążać i jak ma wyglądać Europa za kilka lat - podsumowała Alicja Krzemień.
Europejskie Stowarzyszenie Węgla Kamiennego i Brunatnego Euracoal to organizacja skupiająca głównie europejskich producentów i importerów węgla - w sumie ponad 20 podmiotów z kilkunastu krajów. Siedziba stowarzyszenia znajduje się w Brukseli; Alicja Krzemień jest jego prezydentem od czerwca 2024 r. (PAP)
mtb/ mmu/ ał/
