Ekspert przed wyborami w Bułgarii: prokremlowskie treści wypełniają główny nurt medialny w kraju
Intensywność prokremlowskich treści publikowanych w Bułgarii jest znacznie wyższa, niż w większości krajów Unii Europejskiej; przekazy powielające narrację Rosji wypełniają główny nurt medialny kraju - powiedział PAP Swetosław Malinow z Centrum Studiów nad Demokracją (CSD) w Sofii.
W niedzielę, po raz ósmy w ciągu ostatnich pięciu lat, Bułgarzy zagłosują w wyborach parlamentarnych. O mandaty w 240-osobowym, jednoizbowym Zgromadzeniu Narodowym będą ubiegać się kandydaci z 14 partii i 10 koalicji. Najnowsze sondaże pokazują, że koalicja Postępowa Bułgaria byłego prezydenta Rumena Radewa prowadzi z poparciem na poziomie około 30 proc. Na drugim miejscu plasuje się centroprawicowa partia GERB byłego premiera Bojko Borisowa z ok. 20 proc., a na trzecim – centrowa formacja Kontynuujemy Zmiany–Demokratyczna Bułgaria z wynikiem ok. 10 proc.
Bułgaria od lat określana jest jako jedno z najbardziej podatnych na prokremlowskie narracje państw UE.
Sytuacja jest poważna i strukturalnie specyficzna na tle UE. W przeciwieństwie do większości państw członkowskich, które mierzą się przede wszystkim z transnarodowymi kampaniami wojny hybrydowej, podatność Bułgarii na to zagrożenie wynika z głęboko zakorzenionego systemu wzmacniania i powielania takich treści, obecnego w mediach i polityce
Analityk podał przykład działającej w Bułgarii gałęzi globalnej rosyjskiej sieci dezinformacyjnej Prawda, która wpływa na algorytmy wyszukiwarek i duże modele językowe (LLM).
Miesięcznie w języku bułgarskim pojawia się średnio ok. 600 prokremlowskich artykułów, co oznacza, że ich intensywność jest nieproporcjonalnie wysoka w przeliczeniu na mieszkańca w porównaniu z większością krajów UE
Malinow - powołując się na dane zebrane przez CSD - zaznaczył, że same kanały na Telegramie, powiązane z siecią Prawda, wygenerowały w ciągu roku poprzedzającym niedzielne wybory 181 mln wyświetleń.
Nie jest to zjawisko marginalne. Przekazy prokremlowskie wypełniają główny nurt informacyjny w Bułgarii
Mówiąc o najczęściej podejmowanych przez prorosyjskie narracje tematach, Malinow wspomniał m.in. o podważaniu zaufania do procesu wyborczego czy sprzeciwianiu się udzielaniu pomocy Ukrainie.
Do najszerzej rozpowszechnianych przed niedzielnymi wyborami kwestii należą podważanie zaufania do samego procesu wyborczego, delegitymizacja partii proeuropejskich i rządu tymczasowego jako skorumpowanych i kontrolowanych przez zagranicę, przedstawianie przystąpienia Bułgarii do strefy euro jako utrata suwerenności, sprzeciwianie się pomocy wojskowej dla Ukrainy i kwestionowanie zobowiązań wobec NATO oraz podsycanie lęków związanych z migracją, religią i suwerennością kulturową
Analityk CSD zauważył, że „celem dezinformacji nie jest już przekonanie wyborców do określonej narracji, ale podważenie zaufania do samego systemu”.
Komentując sytuację polityczną w kraju - przede wszystkim upadek kolejnych rządów i niemożność utworzenia trwałej większości rządzącej - Malinow ostrzegł, że „każde kolejne wybory, które nie przynoszą stabilnych rządów, wzmacniają przekonanie, że instytucje demokratyczne nie są w stanie przeprowadzać reform i rozwijać kraju”.
Kampanie dezinformacyjne przedstawiają wybory nie jako normalną praktykę demokracji, lecz egzystencjalną konfrontację między upadającym porządkiem instytucjonalnym a tymi, którzy twierdzą, że są poza nim. W ten sposób rośnie podatność na antysystemowe alternatywy
- W rezultacie mamy do czynienia z dynamiką, w której niestabilność instytucjonalna podsyca dezinformację, dezinformacja pogłębia nieufność, nieufność zniechęca do udziału w wyborach, a niższa frekwencja sprawia, że rezultaty wyborów łatwiej podważyć - zauważył Malinow.
- Niedzielne wybory są w tym sensie testem odporności demokratycznej kraju - podsumował rozmówca PAP.
Z Sofii Jakub Bawołek (PAP)
jbw/ mal/ sma/
