Nie żyje były premier Francji. Lionel Jospin miał 88 lat

Lionel Jospin, działacz Partii Socjalistycznej (PS) i premier Francji w latach 1997-2002, zmarł w poniedziałek w wieku 88 lat. Polityk dwukrotnie kandydował w wyborach prezydenckich, w tym w 2002 roku, gdy nieoczekiwanie do drugiej tury przeszedł szef Frontu Narodowego Jean-Marie Le Pen.

Lionel Jospin Fot. PAP/EPA/REUTERS POOL

Jospin pochodził z rodziny protestanckiej o socjalistycznych poglądach. Podobnie jak wielu czołowych polityków francuskich, ukończył prestiżową „kuźnię kadr" - Krajową Szkołę Administracji (ENA). Przez kilka lat pracował w MSZ, a następnie był wykładowcą ekonomii, dopóki nie pochłonęła go całkowicie polityka. Jego mistrzem był prezydent Francois Mitterrand, dzięki któremu Jospin wszedł do kierownictwa Partii Socjalistycznej w 1973 roku. Na szerokie wody polityki wypłynął w 1981 r., kiedy zastąpił Mitterranda na czele PS. Stanowisko to piastował do 1988 r., a następnie w latach 1995-1997.

Na początku XXI wieku Jospin przyznał się do długoletnich powiązań z trockistami, czemu wcześniej zaprzeczał.

W latach 80. Jospin był deputowanym Zgromadzenia Narodowego (niższej izby parlamentu Francji) i posłem Parlamentu Europejskiego. Następnie był ministrem edukacji.

Dwukrotnie kandydował w wyborach prezydenckich. W 1995 roku uzyskał w drugiej turze 47,36 proc. głosów, przegrywając z Jacques'iem Chirakiem. Mimo przegranej wynik ten uczynił z niego przywódcę lewicowej opozycji, a następnie szefa rządu po wygranej lewicy w przedterminowych wyborach parlamentarnych w maju 1997 roku. Był premierem lewicowego rządu przez pięć lat w kohabitacji z centroprawicowym prezydentem.

Jako premier Jospin okazał się politykiem pragmatycznym. Jego rząd, narzucając pracodawcom wprowadzenie 35-godzinnego tygodnia pracy, przeprowadził zarazem znacznie więcej operacji prywatyzacyjnych niż prawica. Za jego rządów Francja weszła do strefy euro i przyjęła przepisy o związkach partnerskich (PACS).

W 2002 roku Jospin ponownie stanął do wyborów prezydenckich, ponownie przeciwko Chiracowi. Jednak w pierwszej turze wyprzedził go nie tylko urzędujący szef państwa, lecz także Jean-Marie Le Pen, eliminując lewicę z drugiej tury. Po tym niepowodzeniu Jospin ogłosił wycofanie się z bieżącej polityki. Później, w latach 2014-2019 zasiadał w Radzie Konstytucyjnej.

Politycy lewicy francuskiej w komentarzach w poniedziałek oddali hołd Jospinowi. Szef skrajnej lewicy Jean-Luc Melenchon podkreślił, że dokonaniem Jospina był 35-godzinny tydzień pracy. Przywódca PS Olivier Faure ocenił, że Jospin „doprowadził do władzy pluralistyczną lewicę” i przyczynił się do ukształtowania nowej, obecnej generacji lewicowych polityków.

Prawicowy dziennik „Le Figaro” ocenił, że życie Jospina odzwierciedlało w pewnej części dzieje V Republiki. Zarazem, jego klęska w wyborach w 2002 roku zwiastowała dzisiejszą epokę, gdy Zjednoczenie Narodowe (obecna nazwa Frontu Narodowego) stało się główną siłą polityczną kraju.

Macron: Lionel Jospin ucieleśniał ideały Republiki

Prezydent Francji Emmanuel Macron, przypominając pełnione przez Jospina funkcje przywódcy Partii Socjalistycznej, premiera i ministra, nazwał go wybitną postacią w dziejach Francji. „Dzięki swej rzetelności, odwadze, idei postępu ucieleśniał wzniosły ideał Republiki” - napisał prezydent.

Premier Sebastien Lecornu ocenił, że Jospin w trakcie swej kariery służył krajowi „z wytrwałością, poczuciem obowiązku i odpowiedzialności”, a jego działania stanowią wzór zaangażowania. „Francja traci dziś swego wiernego sługę” - napisał premier.

Obaj politycy zamieścili komentarze na platformie X. 

Z Paryża Anna Wróbel (PAP)

awl/ ap/ know/