Wyraz twarzy nie wystarcza do trafnego odczytania emocji

2020-02-17 12:37 aktualizacja: 2020-02-17, 16:58
Fot. PAP/EPA/DAVID CHANG
Fot. PAP/EPA/DAVID CHANG
Nie można sądzić o emocjach na podstawie samego wyrazu twarzy. Bez znajomości kontekstu sytuacyjnego i kulturowego tła bardzo łatwo o pomyłkę – przekonują amerykańscy badacze.

Naukowcy z kilku amerykańskich ośrodków badawczych, m.in. Uniwersytetu Stanu Ohio czy Kalifornijskiego Instytutu Technicznego (Caltech), wykazali, że ekspresje mimiczne nie są wiarygodnym źródłem informacji o emocjach. Tym samym poddali w wątpliwość zasadność stosowania technologii bazujących na odczytywaniu i interpretowaniu wyrazu twarzy.

"Pytanie, które sobie zadajemy, brzmi: czy naprawdę jesteśmy w stanie wychwycić emocje malujące się na twarzy? Zasadnicza konkluzja płynąca z badania to: nie, nie możemy" – mówi prof. Aleix Martinez, specjalista od algorytmów komputerowych analizujących ekspresje mimiczne.

Wyniki badania zaprezentowano na tegorocznej konferencji American Association for the Advancement of Science w Seattle.

Badacze porównywali ruchy mięśni twarzy z odczuwanymi przez daną osobę emocjami. Zauważyli, że próby wykrycia i zdefiniowania emocji z wyrazu twarzy prawie zawsze kończyły się niepowodzeniem.

"Ekspresje mimiczne poszczególnych ludzi różnią się ze względu na kontekst i tło kulturowe. To ważne, by uświadomić sobie, że nie każdy, kto się uśmiecha, jest szczęśliwy. Nie każdy też, kto jest szczęśliwy, się uśmiecha" – komentuje prof. Martinez.

Podczas jednego z eksperymentów ochotnicy oglądali zdjęcie przedstawiające mężczyznę z czerwoną twarzą i ustami złożonymi do krzyku. Większość badanych sądziła, iż jest on bardzo zagniewany. Tymczasem był to piłkarz radujący się z powodu gola.

Naukowcy analizowali też niektóre technologie służące do rozpoznawania ekspresji mimicznych w celu przypisania im określonych emocji i intencji.

"Niektórzy twierdzą, że potrafią rozpoznać, czy ktoś jest winny zbrodni, czy uczeń uważa na lekcji lub czy klient czuje się usatysfakcjonowany po dokonaniu zakupu. Nasze badanie pokazuje, że ci którzy tak twierdzą, plotą bzdury. Nie można sądzić o takich rzeczach. Co więcej, może to być niebezpieczne" – podkreśla specjalista.

Niebezpieczeństwo polega na podejmowaniu decyzji odnośnie czyjejś przyszłości lub sądzeniu o jej zdolnościach czy dyspozycjach, mimo ryzyka przeoczenia prawdziwych emocji lub intencji, które kierują daną osobą.

Badacze przekonują, że przy rozpoznawaniu emocji pomocne mogą okazać się inne czynniki, takie jak kolor twarzy czy postawa ciała.

"Wykazaliśmy, że kiedy doświadczasz jakiejś emocji, twój mózg wydziela peptydy – głównie hormony – które zmieniają przepływ i skład krwi. A ponieważ twarz jest zalewana tymi peptydami, zmienia ona kolor" – wyjaśnia profesor.

Oczywiście nie można zapominać o kontekście i wpływie kulturowym.

Specjaliści zalecają jednak ostrożność.

"Po pierwsze nigdy nie będziemy mieć stuprocentowej pewności. A po drugie odszyfrowanie cudzych intencji wykracza poza ekspresje mimiczne i ważne, by ludzie – i algorytmy, które tworzą – to zrozumieli" – podsumowuje naukowiec. (PAP)

ooo/ zan/

TEMATY: