Prezes PAN: 75-letnia Akademia nie jest emerytką, wręcz przeciwnie, rozwija się
Polska Akademia Nauk, świętująca w tym roku swoje 75-lecie, nie jest emerytką, a wręcz przeciwnie, ciągle się rozwija m.in. tworząc kolejne nowe instytuty naukowe – powiedział w Studiu PAP prezes PAN prof. Marek Konarzewski.
Mimo swojego – jak to określił prezes – „zacnego wieku” Polska Akademia Nauk „na pewno nie jest na emeryturze”.
- Wręcz przeciwnie, rozwijamy się. Najlepszym dowodem jest to, że utworzyliśmy w tym roku dwa nowe międzynarodowe instytuty. Ten drugi, Międzynarodowy Instytut Chemii Analitycznej, został utworzony decyzją ministra dosłownie tydzień temu – powiedział gość czwartkowego Studia PAP.
Jak przekonywał prof. Konarzewski, Polska Akademia Nauk – ale i w ogóle nauka – jest potrzebna, aby „lepiej rozumieć świat”. Odwołał się też do hasła promującego jubileusz, że dzięki nauce świat staje się lepszy.
Za każdym fragmentem naszej rzeczywistości kryje się bardzo głęboka wiedza naukowa, która przecież się nie wzięła znikąd; to wszystko jest wypracowane właśnie poprzez odkrycia naukowe.
Z kolei w kontekście ostatniego protestu środowiska naukowego z głównym postulatem zwiększenia finansowania nauki, prof. Konarzewski powiedział, że obecny model gospodarczy Polski, zakładający opieranie się na zagranicznych rozwiązaniach, zaczyna się wyczerpywać. – Teraz musimy zacząć wreszcie inwestować w siebie z myślą o tym, żeby uzyskiwać suwerenność technologiczną tam, gdzie jest to możliwe, a w bardzo wielu obszarach rzeczywiście jest to możliwe – zapewnił.
A odnosząc się do postulatu zwiększenia pensji naukowców, zwłaszcza tych na początku swojej kariery naukowej, prezes Konarzewski podkreślił, że protest nie miał „wyłącznie kontekstu egzystencjalnego”. – Tam wybrzmiały hasła znacznie głębsze, które wskazywały na to, że musimy dofinansować system jako taki – mówił.
Ponadto, w ocenie prezesa PAN, w Polsce wciąż kuleje współpraca między nauką a przemysłem. – To jest takie zamknięte koło. Mamy słabą naukę, słabo finansowaną, w związku z czym nie rodzi się wystarczająco dużo pomysłów, żeby na bazie tych pomysłów mógł powstać duży przemysł (…). Musimy to koło zamachowe uruchomić – podkreślił prof. Konarzewski.
PAP zapytała też o postęp w procesie legislacyjnym nad nowelizacją ustawa o Polskiej Akademii Nauk. Jak powiedział prezes, projekt jest „na etapie ostatnich szlifów czysto prawnych” i jeszcze przed wakacjami ma trafić do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. A dopytywany, na jakie reformy PAN czeka przede wszystkim, wskazał na ogólną aktualizację przepisów (obecne są z 2010 r.) oraz kwestię uporządkowania relacji między korporacją a instytutami.
Dwie odnogi PAN
Polska Akademia Nauk ma dwie odnogi: instytuty naukowe PAN, prowadzące badania podstawowe (pracuje w nich około 4,5 tys. naukowców), oraz korporację naukowców (niecałe 300 osób, w większości z polskich uczelni). Jak przypomniał prezes, aby zostać członkiem PAN, należy wygrać wybory, w których ostatnio na jedno miejsce przypadało prawie pięciu kandydatów.
- To jest naprawdę duża konkurencja. I dzięki temu jesteśmy elitą nauki (…) i depozytariuszami tego wszystkiego, co jest najlepsze w polskiej nauce – ocenił.
Jak dodał, przynależność do korporacji PAN to nie tylko prestiż, ale też zobowiązanie do angażowania się w sprawy nauki i służenie swoją wiedzą ekspercką, gdzie jest to potrzebne – zarówno na poziomie lokalnym, jak i instytucji państwowych. Wyjaśnił, że z jednej strony jest to stałe doradztwo w formie opinii czy rekomendacji, ale też dla potrzeb bieżących związanych np. z obecną sytuacją międzynarodową.
Na koniec PAP nawiązała też do ogłoszenia we wtorek nazwiska laureatki pierwszej Nagrody Polskiej Akademii Nauk, która trafiła do prof. Agnieszki Chacińskiej, biolożki molekularnej i dyrektorki Międzynarodowego Instytutu Mechanizmów i Maszyn Molekularnych (IMol) PAN. Prof. Konarzewski podał, że naukowczyni wygrała jednym głosem - a w sumie kapituła rozważała 19 kandydatur, składanych przez członków PAN, z których na tzw. krótką listę trafiło sześć nazwisk.
Prezes dodał, że cieszy się, iż pierwsza nagroda trafiła do naukowczyni z Polskiej Akademii Nauk, chociaż przypomniał, że był to konkurs otwarty dla naukowców z różnych jednostek. Prof. Konarzewski przypomniał też, że nagroda jest nie tylko przyznawana za dotychczasowe osiągnięcia, ale za potencjał rozwoju i kurs ścieżką, które może doprowadzić do Nagrody Nobla. (PAP)
akp/ bar/ know/
